و بروزگار او ابو مسلم صاحب دعوة بخراسان بيرون آمد ، و دعوت آل رسول آشكار كرد ، و با نصر بن سيار حرب كرد ، و نصر را از خراسان بيرون كرد . پس نصر سيار بعراق آمد و اندر راه بمرد ، و قحطبه بن شبيب [ 1 ] را بعراق فرستاد ، تا تا عراق بكشاد . و يزيد بن ( عمر بن ) هبيره [ 2 ] كه از جانب مروان امير عراقين بود بجنگ قحطبه آمد ، و ميان ايشان در كنار فرات در شب جنگ شد ، و درين شب قحطبه در آب غرق شده اما لشكرش فتح كردند . و يزيد بن ( عمر بن ) هبيره [ 3 ] را شكستند و چون صباح از غرق قحطبه خبردار شدند ، حسن بن قحطبه را امير كردند و بكوفه رفتند ، و عبد الله بن محمد بن على بن عبد الله بن عباس را كه بسفاح ملقب است بخلافت برداشتند ، و سفاح عموى خود عبد الله بن على را بجنگ مروان فرستاد و عبد الله با مروان جنگ عظيم [ 3 ] كرده ظفر يافت ، و مروان بگريخت ، و لشكر عبد الله بر اثر او همىشدند ، تا برود نيل بگذشتند . آخر مر مروان را به مصر اندر يافتند به قصبهء عين الشمس [ 4 ] و آنجا بكشتندش ، و كار بنو اميه و دولت ايشان بدوختم شد و كار ايشان بسر آمد و از آنجا دولت بعباسيان رسيد ، و در ديوان ادب [ 5 ] در كتاب ذوات [ 6 ] الثلاثة در آخرين باب

--> [ ( 1 - ) ] هر دو : قحطيه بن نشيب ؟ جمهور مانند متن . [ ( 2 - ) ] هر دو : يزيد بن مپره ؟ جمهور مانند متن . [ ( 3 - ) ] اصل : عطيم ؟ [ ( 4 - ) ] عين الشمس در ناحيت جنوب از فسطاط آرامگاه فرعون بودست ( اصطخرى 57 ) . [ ( 5 - ) ] ديوان الادب : كتابيست در لغت و گرامر عربى تأليف اسحق بن ابراهيم الفارابى خال جوهرى لغوى معروف كه در حدود 350 ه . در گذشته ، اين كتاب بر پنج قسم بوده و بقول القفطى در شهر زبيد تأليف شده است . امام ابو سعيد محمد بن جعفر اين كتاب را در ده جلد تكميل كرده ، و حسن بن مظفر نيشابورى متوفى 442 ه . آن را تلخيص و تهذيب نموده است ( كشف الظنون 1 ر 503 ) در حاشيهء ( ن ) مىنويسد : حاج خليفه بخطا گفته است كه ديوان الادب بنام آتسز بن خوارزم شاه تأليف شده ، و حال آنكه آتسز از 521 تا 551 پادشاهى كرده ، و ظاهرا اين كتاب بنام ابو سعيد احمد بن محمد خوارزم شاه مؤسس سلسلهء ماموتيان خوارزم تأليف شده كه از 340 ببعد پادشاهى كرده است . [ ( 6 - ) ] اصل : دوات ؟ شايد مقصد از ذوات ثلاثه ، سه شخص متكلم و مخاطب و غائب باشد ، زيرا قسمت آخر يعنى پنجم ديوان الادب در شرح تصريف افعال بود ! و افعال به سه شخص تعلق ميگيرد .